keurig

Ze zijn nogal ouderwets, de Chilenen. Veel zal dat te maken hebben met het feit dat het merendeel van de inwoners van het land nog overtuigd rooms-katholiek is. En ook die rooms-katholieke kerk hier is niet met de tijd meegegaan, maar nog op zeer traditionele leest geschoeid. Ze doen er alles aan om dat zo te houden, ondanks dat ook hier de kerk is opgeschrikt door vele misbruikschandalen.

Chileense vrouwen horen allemaal lang haar te hebben, zeker tot hun veertigste. Het meisje dat anders dan de anderen wil zijn en d’r haar in een kort model draagt, valt ontzettend op en wordt afkeurend bekeken. Tot nog niet zo lang geleden was het ongepast dat een Chileense vrouw op de fiets stapte. Vandaar dat nog heel wat vrouwen van middelbare leeftijd niet kunnen fietsen en er speciaal voor hen cursussen om te leren fietsen worden gegeven.

Autorijden is geen taboe, want dat doen de Chileense vrouwen al heel lang. Nou is dat ook meer gepast, want daarbij kan je rok niet opwaaien, zodat een bloot been zichtbaar wordt. We kennen een vrouw die de negentig al is gepasseerd en al ongeveer d’r hele leven achter het stuur zit. Niet alleen van een auto overigens, maar ook van een vliegtuig.

Zodra je een auto tegenkomt met een vrouw achter het stuur, moet je extra oppassen als voetganger. In de eerste plaats hebben de vrouwen altijd een enorme haast en zijn ze vaak tegelijk met het autorijden andere dingen aan het doen, zoals telefoneren of het haar fatsoeneren. Maar bovendien hebben ze lak aan alle verkeersregels. Loop je rustig een straat over, omdat jouw voetgangerslicht op groen staat, en word je bijna van je sokken gereden door een afslaande auto, dan kun je er donder op zeggen dat die auto wordt bestuurd door een vrouw die vindt dat jij als voetganger niet in haar weg hoort te lopen.

Bij die ouderwetse mentaliteit hoort ook een keurigheid waar je soms steil van achterover slaat, hoewel ons inmiddels duidelijk is geworden dat die keurigheid meestal alleen aan de buitenkant zit. Om vooral te laten zien dat ze keurig aan hun verplichtingen voldoen als het gaat om het afdragen van de btw aan de overheid, krijg je in alle winkels keurig een bonnetje bij je aankoop. Zelfs de jongeman die op je auto past als je een boodschap doet, geeft je als je terugkomt en hem betaalt voor z’n werk, een bonnetje voor ontvangst.

In de kleine winkels en stalletjes waar ze geen kassa hebben die bonnen uitspuugt, hebben ze een bonnetjesblok dat tot in de details wordt ingevuld. Als je naar buiten wilt lopen zonder bonnetje, word je teruggeroepen. Je moet wachten tot het bonnetje is uitgeschreven en je bent verplicht dat mee te nemen. Het lukt absoluut niet een kleine winkelier een voordeeltje te gunnen door iets zwart, zonder bonnetje, te kopen.

Op zich een goede zaak, als iedereen zo netjes z’n belasting zou betalen. Maar gebleken is dat de grote winkeliers, de zakenmensen die ketens van warenhuizen en supermarkten bezitten, niet of nauwelijks belasting betalen. En dan zijn die twintig procent die de arme sloeber op de verkopen in z’n kleine negotie moet betalen, wel een erg zware belasting.

Sowieso kunnen die magnaten zich ongeveer alles veroorloven. Hun familieleden zitten in de politiek en maken de wetten die het leven voor hen erg gemakkelijk maken. Ze kunnen bijvoorbeeld ongestraft prijsafspraken maken, waardoor de prijzen van producten kunstmatig hoog worden gehouden. Heeft de ene keten deze week een aanbieding en verkoopt dus meer, dan is de andere keten volgende week aan de beurt.

Een jaar geleden kwam een schandaal aan het licht bij de verschillende ketens van apotheken. Door onderlinge afspraken hielden zij de prijzen van medicijnen veel te hoog. Medicijnen vallen niet onder de ziektekostenverzekeringen in Chili. De persoon die toch al gestraft was met een ziekte, voelde dat dus ook nog eens extra in z’n portemonnee. Iedereen sprak over deze schande en kranten en nieuwsrubrieken op de televisie rapporteerden over niets anders. Een jaar later is nog niemand van de betrokkenen ter verantwoording geroepen en zijn de prijzen alleen nog maar verder gestegen.

Jammer genoeg zijn de Chilenen er nogal aan gewend dat ze de klappen krijgen. Ze zullen niet zo gauw aan de bel trekken en protesteren. Of, zoals een Chileense kennis het ons uitlegde: als in buurland Argentinië in een buurt de stroom uitvalt en de schade niet snel genoeg wordt gerepareerd, gaan de mensen de straat op en werpen barricades op om te protesteren. Als hetzelfde hier gebeurt, gaat de Chileen naar de winkel om kaarsjes te kopen.